Shloka 31

Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)

Devanagari script

दृढाहतस्ततो भीमो भारद्वाजस्य संयुगे । सारथिं प्रेषयामास यमस्य सदन प्रति,तब युद्धमें द्रोणाचार्यके द्वारा अत्यन्त आहत होकर भीमसेनने उनके सारथिको यमलोक भेज दिया

Transliteration

dṛḍhāhatas tato bhīmo bhāradvājasya saṃyuge | sārathiṃ preṣayāmāsa yamasya sadanaṃ prati ||

Translation

అప్పుడు యుద్ధంలో భారద్వాజపుత్రుడు ద్రోణుడు తీవ్రంగా గాయపరిచినా భీముడు చలించలేదు; ద్రోణుని సారథిని యమసదనానికి పంపించాడు—యుద్ధపు నిర్దయ ప్రవాహాన్ని, తన అచంచల సంకల్పాన్ని ప్రకటిస్తూ.

Word by Word

• दृढाहतः: severely struck
• दृढाहतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: दृढ-आहत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ततः: then/from there
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• भीमः: Bhima
• भीमः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भारद्वाजस्य: of Bharadvaja (Drona)
• Type: Noun
• Root: भारद्वाज
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• संयुगे: in battle
• संयुगे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संयुग
• Form: Neuter, Locative, Singular

• सारथिम्: charioteer
• सारथिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सारथि
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• प्रेषयामास: sent/dispatched
• Type: Verb
• Root: प्र-इष्
• Form: Perfect (Periphrastic), 3, Singular

• यमस्य: of Yama
• Type: Noun
• Root: यम
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सदनम्: abode/house
• सदनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सदन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• प्रति: towards
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīma (Bhīmasena)
• Droṇācārya (Bhāradvāja’s son)
• Droṇa’s charioteer (sārathi)
• Yama
• Yamaloka (Yama’s abode)