Shloka 30
Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)
द्रोणस्तु समरे क्रुद्धों भीम॑ नवभिरायसै: । विव्याध समरश्लाघी मर्माण्युद्दिश्य वीर्यवान्,युद्धकी स्पृह्ठा रखनेवाले पराक्रमी द्रोणाचार्यने रणभूमिमें कुपित हो भीमके मर्मस्थानोंको लोहेके नौ बाणोंसे घायल कर दिया
droṇas tu samare kruddho bhīmaṁ navabhir āyasaiḥ | vivyādha samarāślāghī marmāṇy uddiśya vīryavān ||
సమరంలో కోపంతో ఉప్పొంగిన, యుద్ధవైభవాన్ని గర్వించే వీర్యవంతుడు ద్రోణుడు భీముని మర్మస్థానాలను లక్ష్యంగా చేసుకొని, ఇనుప తొమ్మిది బాణాలతో అతనిని ఛేదించాడు—కోపం నైపుణ్యాన్ని మరింత పదును పెట్టినట్లుగా.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral tension of warfare: expertise and courage can be driven by anger into calculated injury. It invites reflection on restraint (saṁyama) and the ethical burden of using skill to harm, even when war-duty compels combat.
Sañjaya reports that Droṇa, furious in the fight, deliberately targets Bhīma’s vital points and strikes him with nine iron arrows, emphasizing Droṇa’s tactical precision and the ferocity of the Kurukṣetra battle.