Shloka 28
Chapter 7: Dvīpa–Varṣa–Meru-varṇana
Description of the Dvīpa, Varṣas, and Mount Meru
नाम्ना संवर्तको नाम कालाग्निर्भरतर्षभ | तथा माल्यवत:ः शद्े पूर्वपूर्वानुगण्डिका,भरतश्रेष्ठ! वे वहाँ संवर्तक एवं कालाग्निके नामसे प्रसिद्ध हैं। माल्यवानूके शिखरपर पूर्व-पूर्वकी ओर नदी प्रवाहित होती है
nāmnā saṃvartako nāma kālāgnir bharatarṣabha | tathā mālyavataḥ śṛṅge pūrva-pūrvānugā nadī ||
ఓ భరతవృషభా! అక్కడి జ్వలించే అగ్ని ‘సంవర్తక’ మరియు ‘కాలాగ్ని’ అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధి. అలాగే మాల్యవత్ శిఖరంపై ఒక నది ఎల్లప్పుడూ తూర్పుదిశగా ప్రవహిస్తుంది।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse evokes the imagery of Kāla (Time) as an irresistible force through the names Saṃvartaka and Kālāgni—symbols of cosmic dissolution. In the war context, it underscores impermanence and the overwhelming momentum of destiny, urging sobriety and ethical seriousness amid conflict.
Sanjaya continues a descriptive account, naming a fearsome fire known as Saṃvartaka/Kālāgni and noting a geographic feature: a river flowing eastward from the summit of Mount Mālyavat. The passage functions as part of a broader portrayal of portentous, vast, and awe-inspiring elements surrounding the events of the war.