Shloka 28
भीष्मपर्व — अध्याय ६६: तुमुलसंग्रामवर्णनम्
The Tumult of Battle Described
Devanagari script
त॑ यान्तमश्वै रजतप्रकाशै: शरान् वपन्तं निशितान् सुपुड्खान् | नाशवनुवन् धारयितुं तदानीं सर्वे गणा भारत ये त्वदीया:
Translation
భారతా! వెండివలె ప్రకాశించే తెల్లని అశ్వాలతో సాగుతూ, సుందర పక్షాలతో కూడిన పదునైన బాణాలను వర్షింపజేస్తున్న సాత్యకిని ఆ సమయంలో నీ సైన్యమంతా ఆపలేకపోయింది।
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
यान्तम्going, moving
यान्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थे)
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
अश्वैःby horses
अश्वैः:
Karana
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Instrumental, Plural
रजतप्रकाशैःwith silvery brightness
रजतप्रकाशैः:
Karana
TypeAdjective
Rootरजत-प्रकाश
FormMasculine, Instrumental, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
वपन्तम्showering, scattering
वपन्तम्:
Karta
TypeVerb
Rootवप्
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
निशितान्sharp, whetted
निशितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिशित
FormMasculine, Accusative, Plural
सुपुङ्खान्having fine feathers (well-fletched)
सुपुङ्खान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-पुङ्ख
FormMasculine, Accusative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अशकन्were able
अशकन्:
TypeVerb
Rootशक्
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
अनुवन्followed, pursued
अनुवन्:
TypeVerb
Rootअनु + वि (वेगगत्यर्थे) / अनु + वन् (अनुवन् as epic form)
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
धारयितुम्to hold back, restrain
धारयितुम्:
TypeVerb
Rootधृ
Formतुमुन् (infinitive)
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
नीम्at that time (particle completing 'tadānīm')
नीम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनीम् (epic particle in तदानीम्)
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
गणाःtroops, groups
गणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Nominative, Plural
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
त्वदीयाःyour (belonging to you)
त्वदीयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्वदीय
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes