Shloka 306
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
Devanagari script
महोल्काप्रतिमा घोरास्तत्र तत्र विशाम्पते । वीरोंकी भुजाओंसे चलायी हुई निर्मल शक्तियाँ, मनुष्यों और घोड़ोंकी काया तथा लोहमय कवचोंको भी विदीर्ण करके धरतीपर गिर जाती थीं। प्रजानाथ! वहाँ गिरते समय वे भयंकर शक्तियाँ बड़ी भारी उल्काओंके समान प्रतीत होती थीं
Translation
ఓ ప్రజానాథా! అక్కడ వీరుల భుజబలంతో విసిరబడిన నిర్మల శక్తులు మనుష్యులూ గుర్రాలూ దేహాలను, ఇనుప కవచాలను సైతం చీల్చి భూమిపై పడిపోయెను; పడుచున్న వేళ ఆ భయంకర శక్తులు భారమైన ఉల్కలవలె కనిపించెను.
Word by Word
महाgreat
महा:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormFeminine, Nominative, Plural
उल्काmeteors/firebrands
उल्का:
Karta
TypeNoun
Rootउल्का
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रतिमाःresembling
प्रतिमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतिमा
FormFeminine, Nominative, Plural
घोराःterrible
घोराः:
Karta
TypeAdjective
Rootघोर
FormFeminine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रhere and there
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
विशाम्of the people/subjects
विशाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes