Shloka 396

वृक्षा: पतन्ति चैत्याश्व ग्रामेषु नगरेषु च । बालू और कंकड़ खींचकर बरसानेवाले भयानक बवंडर उठकर वृक्षोंको उखाड़ डालते हैं। गाँवों तथा नगरोंमें वृक्ष और चैत्यवृक्ष प्रचण्ड आँधियों तथा बिजलीके आघातोंसे टूटकर गिर रहे हैं

vṛkṣāḥ patanti caityāśva grāmeṣu nagareṣu ca |

వ్యాసుడు పలికెను—గ్రామాలలోను నగరాలలోను చెట్లు పడిపోతున్నాయి; చైత్యస్థానాల పుణ్యవృక్షములు కూడ నేలకొరుగుతున్నాయి. ఇసుకను రాళ్లచిప్పలను వర్షింపజేసే భయంకర బవండర్లు లేచి వాటిని వేరులతో సహా పెకలించివేస్తున్నాయి; ప్రచండ గాలులు, మెరుపుల దెబ్బలతో అన్ని చోట్ల చెట్లు విరిగి పడుతున్నాయి—మహాయుద్ధం సమీపించగా ధర్మవ్యవస్థ కంపిస్తున్నదని ఇది సూచన.

वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
पतन्तिfall
पतन्ति:
TypeVerb
Rootपत्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
चैत्याश्वat/near Chaityāśva (a place-name)
चैत्याश्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचैत्याश्व
FormMasculine, Locative, Singular
ग्रामेषुin villages
ग्रामेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootग्राम
FormMasculine, Locative, Plural
नगरेषुin towns/cities
नगरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Locative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root

व्यास उवाच

V
Vyāsa
T
trees (vṛkṣa)
S
sacred/shrine trees (caitya/caityavṛkṣa)
V
villages (grāma)
C
cities (nagara)
W
whirlwinds/storms (context)
L
lightning (context)

Educational Q&A

The passage frames natural upheaval as a moral and cosmic warning: when adharma intensifies and a catastrophic conflict is imminent, the world itself appears disturbed. It urges attentiveness to ethical decline and its far-reaching consequences.

Vyāsa reports fearful portents: violent winds and lightning are toppling ordinary and sacred trees in villages and cities. These signs foreshadow the impending devastation of the Kurukṣetra war.