Shloka 50
Adhyāya 111 (Book 6): Daśama-dina-saṃgrāma—Bhīṣma’s Counsel to Yudhiṣṭhira and the Śikhaṇḍin-Led Advance
संजय उवाच एवमुक्क्त्वा ततो भीष्म॑ पञठ्चभिनर्नतपर्वभि: । अविध्यत रणे भीष्म प्रणुन्नं वाक्यसायकै:,संजय कहते हैं--राजन! ऐसा कहकर शिखण्डीने जिन्हें पहले वचनरूपी बाणोंसे पीड़ित किया था, उन्हीं भीष्मको झुकी हुई गाँठवाले पाँच सायकोंद्वारा घायल कर दिया
sañjaya uvāca evam uktvā tato bhīṣmaṃ pañcabhir nataparvabhiḥ | avidhyat raṇe bhīṣmaṃ praṇunnaṃ vākyasāyakaiḥ ||
సంజయుడు అన్నాడు—రాజా! అలా చెప్పి శిఖండీ యుద్ధరంగంలో వంగిన సంధులు గల ఐదు బాణాలతో భీష్ముణ్ణి గాయపరిచాడు. వాక్యరూప బాణాల బలంతో ముందే త్రోవబెట్టబడి బాధపడిన ఆ భీష్ముడే ఇప్పుడు సమరంలో నిజమైన శరాలతో వ్రణితుడయ్యాడు।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how speech can function like a weapon—words can ‘wound’ and drive a person even before physical blows land—underscoring ethical responsibility in speech amid conflict.
After speaking, Śikhaṇḍin strikes Bhīṣma in the battle with five arrows described as having bent joints; Sañjaya notes that Bhīṣma was already pressed by ‘word-arrows’ and is now physically pierced.