Shloka 18
Adhyāya 111 (Book 6): Daśama-dina-saṃgrāma—Bhīṣma’s Counsel to Yudhiṣṭhira and the Śikhaṇḍin-Led Advance
Devanagari script
अर्जुनप्रमुखा: पार्था: पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् । भीष्म युद्धे3 भ्यवर्तन्त किरन्तो विविधाउछरान्,अर्जुन आदि कुन्तीकुमारोंने शिखण्डीको आगे करके युद्धमें नाना प्रकारके बाणोंकी वर्षा करते हुए वहाँ भीष्मपर चढ़ाई की
Transliteration
arjunapramukhāḥ pārthāḥ puraskṛtya śikhaṇḍinam | bhīṣmaṃ yuddhe ’bhyavartanta kiranto vividhauṣarān ||
Translation
అర్జునుడు ప్రధానమైన పృథాపుత్రులు శిఖండిని ముందుంచి, నానావిధ బాణవర్షం కురిపిస్తూ, యుద్ధంలో అక్కడ భీష్మునిపై దాడికి దూసుకెళ్లారు।
Word by Word
अर्जुनप्रमुखाःhaving Arjuna as leader / led by Arjuna
अर्जुनप्रमुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअर्जुन-प्रमुख
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थाःthe sons of Pṛthā (Pāṇḍavas)
पार्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
पुरस्कृत्यhaving placed in front / putting forward
पुरस्कृत्य:
TypeVerb
Rootपुरस्-कृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
शिखण्डिनम्Śikhaṇḍin
शिखण्डिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
भीष्मेagainst/at Bhīṣma (in the matter of Bhīṣma)
भीष्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Locative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
अभ्यवर्तन्तthey advanced/attacked
अभ्यवर्तन्त:
TypeVerb
Rootअभि-√वृत्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
किरन्तःscattering/showering
किरन्तः:
Karta
TypeVerb
Root√कॄ (किरति)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
विविधान्various
विविधान्:
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
ArjunaP
Pārthas (Pāṇḍavas)Ś
ŚikhaṇḍinB
BhīṣmaB
battlefield (Kurukṣetra, implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes