Shloka 71
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
Devanagari script
निर्जिते मयि युद्धेन रणे जेष्यथ पाण्डवा: । क्षिप्रं मयि प्रहरध्वं यदीच्छथ रणे जयम्,'पाण्डवो! यदि युद्धके द्वारा मैं किसी प्रकार जीत लिया जाऊँ, तभी तुमलोग रणक्षेत्रमें विजयी हो सकोगे। यदि युद्धमें विजय चाहते हो तो मुझपर शीघ्र ही (घातक) प्रहार करो
Transliteration
sañjaya uvāca | nirjite mayi yuddhena raṇe jeṣyatha pāṇḍavāḥ | kṣipraṃ mayi praharadhvaṃ yadīcchatha raṇe jayam ||
Translation
పాండవులారా! యుద్ధంలో నన్ను జయించగలిగితేనే మీరు రణభూమిలో విజయం పొందగలరు. కాబట్టి యుద్ధంలో జయం కోరితే, నాపై త్వరగా ప్రహారం చేయండి।
Word by Word
निर्जितेwhen (I am) defeated
निर्जिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिर्जित (नि√जि + क्त)
FormMasculine, Locative, Singular
मयिin/with regard to me
मयि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Locative, Singular
युद्धेनby battle/fighting
युद्धेन:
Karana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Instrumental, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
जेष्यथyou will conquer/win
जेष्यथ:
TypeVerb
Root√जि (जय)
FormSimple Future (Luṭ), Second, Plural, Parasmaipada
पाण्डवाःO Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
मयिupon/against me
मयि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Locative, Singular
प्रहरध्वम्strike (you all)! / attack!
प्रहरध्वम्:
TypeVerb
Rootप्र√हृ (प्रहर)
FormImperative (Loṭ), Second, Plural, Ātmanepada
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
इच्छथyou desire/want
इच्छथ:
TypeVerb
Root√इष् (इच्छ)
FormPresent (Laṭ), Second, Plural, Parasmaipada
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
जयम्victory
जयम्:
Karma
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaP
PāṇḍavasR
raṇa (battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes