Shloka 36

भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः

Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma

Devanagari script

घातयिष्यामि गाड़ेयमिति लोकस्य संनिधौ | परिरक्ष्यमिदं तावद्‌ वच: पार्थस्य धीमत:,'राजेन्द्र! आप मुझे युद्धके काममें नियुक्त कीजिये। मैं आपका योद्धा बनूँगा। युद्धके पहले उपप्लव्यनगरमें सब लोगोंके सामने अर्जुनने जो यह प्रतिज्ञा की थी कि मैं गंगानन्दन भीष्मका वध करूँगा, बुद्धिमान्‌ पार्थके उस वचनका पालन करना मेरे लिये आवश्यक है

Transliteration

ghātayiṣyāmi gāḍeyam iti lokasya saṃnidhau | parirakṣyam idaṃ tāvad vacaḥ pārthasya dhīmataḥ ||

Translation

అతడు ప్రజల సమక్షంలో—‘నేను గాంగేయుడైన (భీష్ముని) వధ చేయిస్తాను’ అని ప్రకటించాడు. కాబట్టి ఇప్పటికి ధీమంతుడైన పార్థుని ఈ వాక్యాన్ని కాపాడి నెరవేర్చాలి.

Word by Word

• घातयिष्यामि: I will cause (him) to be slain / I will slay
• घातयिष्यामि: Karta
• Type: Verb
• Root: घातय् (णिच् of √हन्)
• Form: लृट् (simple future), परस्मैपद, 1, singular, कर्तरि

• गाङ्गेयम्: Gāṅgeya (Bhīṣma)
• गाङ्गेयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गाङ्गेय (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, accusative, singular

• इति: thus
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• लोकस्य: of the people / of the world
• लोकस्य: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, genitive, singular

• संनिधौ: in the presence
• संनिधौ: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संनिधि (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, locative, singular

• परिरक्ष्यम्: to be protected / must be safeguarded
• परिरक्ष्यम्: Karma
• Type: Verb
• Root: परि-√रक्ष्
• Form: gerundive (तव्य/य), neuter, nominative, singular

• इदम्: this
• इदम्: Karta
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम)
• Form: neuter, nominative, singular

• तावत्: so long / for the present / at least
• Type: Indeclinable
• Root: तावत्

• वचः: word, promise
• वचः: Karma
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: neuter, nominative, singular

• पार्थस्य: of Pārtha (Arjuna)
• पार्थस्य: Sampradana
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, genitive, singular

• धीमतः: of the intelligent
• Type: Adjective
• Root: धीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, genitive, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Pārtha (Arjuna)
• Gāṅgeya (Bhīṣma)
• the people (loka)