Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)

महौघवेगं समरे वारयामास पाण्डव: । मद्रराजं च समरे धर्मराजो महारथ:,उस समय सहसा अपनी ओर आती हुई राजा शल्यकी उस विशाल वाहिनी तथा स्वयं मद्रराजको भी पाण्डुपुत्र महारथी धर्मराज युधिष्ठिरने महान्‌ जल-प्रवाहके समान समरभूमिमें रोक दिया

sañjaya uvāca |

mahaughavegaṃ samare vārayāmāsa pāṇḍavaḥ |

madra-rājaṃ ca samare dharma-rājo mahā-rathaḥ ||

సమరంలో పాండవ మహారథి ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు మహాప్రవాహ వేగంలా వచ్చిన దాడిని అడ్డగించి, అదే యుద్ధంలో మద్రరాజుని కూడా నిలువరించాడు।

महौघवेगम्having the speed of a great flood
महौघवेगम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहौघवेग
FormMasculine, Accusative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
वारयामासchecked/held back
वारयामास:
TypeVerb
Rootवृ (वारयति)
FormPerfect (Periphrastic), Third, Singular, Parasmaipada
पाण्डवःthe Pandava (Yudhishthira)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
मद्रराजम्the king of Madra (Shalya)
मद्रराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootमद्रराज
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
धर्मराजःDharma-king (Yudhishthira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःthe great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira / Dharma-rāja)
M
Madra-rāja (Śalya)
B
battlefield (samara)

Educational Q&A

Even a ruler famed for dharma must, when duty demands, act decisively in war: restraint here is not passivity but the disciplined power to check destructive force and protect one’s side.

Sañjaya narrates that Yudhiṣṭhira, the Dharma-rāja, confronts the Madra king Śalya and halts the torrent-like advance of Śalya and his forces on the battlefield.