Shloka 103
युद्धसंग्रहः
Kurukṣetra Campaign in Summary
तथा किलकिलाशब्दैर्भूधरो5भून्मनोहर: । कुछ लोग क्रीडा आदिमें आसक्त होकर दूसरे कार्योंकी ओर ध्यान नहीं देते थे, कितने ही हर्षसे मतवाले हो रहे थे, कुछ लोग कूदते-फाँदते, उच्च स्वरसे कोलाहल करते और किलकारियाँ भरते थे। इन सभी शब्दोंसे गूँजता हुआ पर्वत परम मनोहर जान पड़ता था
tathā kilakilāśabdair bhūdharo ’bhūn manoharaḥ |
ఇలా ‘కిలకిలా’ అనే ఉల్లాసధ్వనులతో, ఆనందకోలాహలంతో ప్రతిధ్వనిస్తూ ఆ పర్వతం అత్యంత మనోహరంగా కనిపించింది. కొందరు క్రీడలలో మునిగి ఇతర పనులపై దృష్టి పెట్టలేదు; చాలామంది హర్షమదంతో మత్తులయ్యారు; మరికొందరు ఎగిరి దూకుతూ, గట్టిగా అరుస్తూ, ఉల్లాసకేకలు వేస్తూ ఉన్నారు. ఈ సమస్త శబ్దాలతో మార్మోగిన ఆ గిరి పరమ రమణీయమైంది.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse primarily offers a vivid narrative image rather than a direct moral injunction: collective joy and play can become so absorbing that people neglect other duties. Implicitly, it points to the human tendency toward distraction in pleasure, a theme often balanced in the Mahābhārata by reminders of dharma and responsibility.
The scene describes a mountain area filled with festive noise—jubilant cries and loud commotion from people playing, jumping, shouting, and celebrating—making the mountain itself seem beautiful and enchanting due to the echoing sounds.