Shloka 18
Uttanka’s Guru-Śuśrūṣā and the Commission to Retrieve the Maṇikuṇḍalas (उत्तङ्क-गुरुशुश्रूषा तथा मणिकुण्डल-आदेशः)
स्मरन्नेव च तं प्राह मातज्भरः प्रहसन्निव । एह्ुत्तड़क प्रतीच्छस्व मत्तो वारि भूगूद्वह,मुनिको पहचानते ही वह जोर-जोरसे हँसता हुआ-सा बोला--'भूगकुलतिलक उत्तंक! आओ, मुझसे जल ग्रहण करो। तुम्हें प्पाससे पीड़ित देखकर मुझे तुमपर बड़ी दया आ रही है।' चाण्डालके ऐसा कहनेपर भी मुनिने उसके जलका अभिनन्दन नहीं किया--उसे लेनेसे इनकार कर दिया
smarann eva ca taṃ prāha mātajbharaḥ prahasann iva | ehy uttaṅka pratīcchasva matto vāri bhṛgūdvaha ||
అతడిని గుర్తించిన వెంటనే నీరు మోసేవాడైన మాతంగుడు పెద్దగా నవ్వినట్లుగా పలికాడు—“రా, భృగువంశశ్రేష్ఠుడా ఉత్తంకా! నన్నుంచి నీరు స్వీకరించు.” అయినా చాండాలుడి ఆ ఆఫర్కు ముని ఆ నీటిని ఆమోదించలేదు; తీసుకోవడాన్ని నిరాకరించాడు.
उत्तडुक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds a dharmic dilemma: compassion and the urgent need to relieve suffering (thirst) stand against socially conditioned notions of purity. The refusal of offered water becomes a narrative device to question whether external purity rules should override humane duty and discernment.
A water-bearer identified as a Caṇḍāla calls out to Uttaṅka, addresses him respectfully as ‘best of the Bhṛgus,’ and offers him water, claiming pity at his thirst. Uttaṅka, however, does not accept or honor the offer and refuses the water.