Shloka 2

अश्वमेध-उपदेशः तथा मरुत्त-यज्ञ-धन-प्रसङ्गः

Counsel on Aśvamedha and the Marutta-treasure episode

Devanagari script

इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्वमेधिकपववके अन्तर्गत अश्वमेधपर्वमें दूसरा अध्याय पूरा हुआ,ईश्वरेण च युक्तोडयं साध्वसाधु च मानव: । करोति पुरुष: कर्म तत्र का परिदेवना यह मनुष्य अथवा पुरुषसमुदाय ईश्वरसे प्रेरित होकर ही भले-बुरे काम करता है।- अतः इसके लिये शोक करनेकी क्या आवश्यकता है?

Transliteration

īśvareṇa ca yukto 'yaṃ sādhv-asādhu ca mānavaḥ | karoti puruṣaḥ karma tatra kā paridevanā ||

Translation

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—మనిషి ఈశ్వర ప్రేరణతో, ఆయనతో యుక్తుడై, శుభాశుభ కర్మలను చేస్తాడు; అట్లయితే ఇందులో విలపించడానికి ఏముంది?

Word by Word

• ईश्वरेण: by/through the Lord
• ईश्वरेण: Karana
• Type: Noun
• Root: ईश्वर
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• युक्तः: joined/impelled/connected
• Type: Adjective
• Root: युज्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अयम्: this (man)
• अयम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• साधु: good (deed)
• साधु: Karma
• Type: Noun
• Root: साधु
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• असाधु: bad (deed)
• असाधु: Karma
• Type: Noun
• Root: असाधु
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• मानवः: a human (man)
• मानवः: Karta
• Type: Noun
• Root: मानव
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• करोति: does
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Present, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada

• पुरुषः: a man/person
• पुरुषः: Karta
• Type: Noun
• Root: पुरुष
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• कर्म: action/deed
• कर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तत्र: there/in that matter
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• का: what (kind of)?
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• परिदेवना: lamentation/grief
• Type: Noun
• Root: परिदेवना
• Form: Feminine, Nominative, Singular

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Īśvara