Shloka 36
Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)
Devanagari script
संनियम्येन्द्रियग्रामं निर्घोषं निर्जने वने । कायमभ्यन्तरं कृत्स्नमेकाग्र: परिचिन्तयेत्,निर्जन वनमें इन्द्रिय-समुदायको वशमें करके एकाग्रचित्त हो शब्दशून्य अपने शरीरके बाहर और भीतर प्रत्येक अंगमें परिपूर्ण परब्रह्म परमात्माका चिन्तन करे
Translation
నిర్జన వనంలో ఇంద్రియసమూహాన్ని నియంత్రించి, నిశ్శబ్దంగా, ఏకాగ్రచిత్తంతో తన శరీరానికి వెలుపల లోపల ప్రతి అవయవంలో పరిపూర్ణుడైన పరబ్రహ్మ పరమాత్మను ధ్యానించాలి।
Word by Word
संनियम्यhaving restrained
संनियम्य:
TypeVerb
Rootसम्-नि-यम् (धातु: यम्)
Formल्यप् (क्त्वा-अर्थे), कर्तरि, अव्यय (absolutive)
इन्द्रियग्रामम्the group of senses
इन्द्रियग्रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रियग्राम
FormMasculine, Accusative, Singular
निर्घोषम्soundless, without noise
निर्घोषम्:
TypeAdjective
Rootनिर्घोष
FormMasculine, Accusative, Singular
निर्जनेin a solitary (place)
निर्जने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिर्जन
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
कायम्the body
कायम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाय
FormMasculine, Accusative, Singular
अभ्यन्तरम्inner, internal
अभ्यन्तरम्:
TypeAdjective
Rootअभ्यन्तर
FormMasculine, Accusative, Singular
कृत्स्नम्entire, whole
कृत्स्नम्:
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormMasculine, Accusative, Singular
एकाग्रःone-pointed (in mind)
एकाग्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootएकाग्र
FormMasculine, Nominative, Singular
परिचिन्तयेत्should contemplate/meditate upon
परिचिन्तयेत्:
TypeVerb
Rootपरि-चिन्त्
Formविधिलिङ्, optative, Third, Singular, परस्मैपद
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes