Shloka 11

Dehānta (Cyavana) and Upapatti: Kāśyapa’s Questions and the Siddha’s Account of Death, Pain, and Karmic Re-embodiment

Devanagari script

व्यायाममतिमात्र च व्यवायं चोपसेवते । सततं कर्मलोभाद्‌ वा प्राप्तं वेग विधारयेत्‌,अधिक मात्रामें व्यायाम और स्त्री-सम्भोग करता है। सदा काम करनेके लोभसे मल- मूत्रके वेगको रोके रहता है

Transliteration

vyāyāmam atimātraṃ ca vyavāyaṃ copasevate | satataṃ karmalobhād vā prāptaṃ vegaṃ vidhārayet ||

Translation

అతడు అతిమాత్రంగా వ్యాయామం చేస్తాడు, అతిమాత్రంగా స్త్రీ-సంభోగాన్ని కూడా ఆశ్రయిస్తాడు; అలాగే పనిపట్ల లోభంతో సహజంగా కలిగే మలమూత్రాది వేగాలను వచ్చినప్పటికీ నిరంతరం అణచివేస్తాడు.

Word by Word

• व्यायामम्: exercise
• व्यायामम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्यायाम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अतिमात्रम्: to an excessive measure
• अतिमात्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अतिमात्र
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• व्यवायम्: sexual intercourse
• व्यवायम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्यवाय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• उपसेवते: practises/indulges in
• Type: Verb
• Root: उप-सेव्
• Form: Present, Third, Singular, Atmanepada

• सततम्: constantly
• Type: Indeclinable
• Root: सतत

• कर्मलोभात्: from greed for work/action
• कर्मलोभात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: कर्मलोभ
• Form: Masculine, Ablative, Singular

• वा: or
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• प्राप्तम्: that which has come/arrived (urge)
• प्राप्तम्: Karma
• Type: Verb
• Root: प्र-आप्
• Form: Past passive participle (क्त), Masculine, Accusative, Singular

• वेगम्: impulse/urge
• वेगम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वेग
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• विधारयेत्: should restrain/hold back
• Type: Verb
• Root: वि-धृ
• Form: Optative (Potential), Third, Singular, Parasmaipada

Speaker

सिद्ध उवाच

Characters & Entities

• Siddha