Next Verse

Shloka 1

Gāndhārī’s Petition for a Vision of the Departed (गान्धार्याः प्रार्थना—दिव्यदर्शनप्रसङ्गः)

पम्प बछ। अं: अष्टात्रिशो&् ध्याय: नारदजीके सम्मुख युधिष्ठिरका धृतराष्ट्र आदिके लौकिक अग्निमें दग्ध हो जानेका वर्णन करते हुए विलाप और अन्य पाण्डवोंका भी रोदन युधिछिर उवाच तथा महात्मनस्तस्य तपस्युग्रे च वर्ततः । अनाथस्थेव निधन तिष्ठत्स्वास्मासु बन्धुषु,युधिष्ठिर बोले--भगवन्‌! हम-जैसे बन्धु-बान्धवोंके रहते हुए भी कठोर तपस्यामें लगे हुए महामना धृतराष्ट्रकी अनाथके समान मृत्यु हुई, यह कितने दुःखकी बात है?

Yudhiṣṭhira uvāca—bhagavan, mahātmanas tasya tapasy ugre ca vartataḥ | anāthasyeva nidhanaṃ tiṣṭhatsv asmāsu bandhuṣu ||

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—ఓ భగవాన్! మేము బంధువులమై జీవించి ఉండగానే, ఘోర తపస్సులో నిమగ్నుడైన మహాత్మ ధృతరాష్ట్రుడు అనాథుడిలా మరణించడం ఎంతటి దుఃఖకరం!

तथाthus/and so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
तस्यof him
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तपसिin austerity
तपसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Locative, Singular
उग्रेsevere
उग्रे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउग्र
FormNeuter, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वर्ततःwhile he is engaged/abiding
वर्ततः:
TypeVerb
Rootवृत्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
अनाथस्थाone situated as helpless/orphaned
अनाथस्था:
TypeAdjective
Rootअनाथस्थ
FormFeminine, Nominative, Singular
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
निधनम्death/end
निधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिधन
FormNeuter, Accusative, Singular
तिष्ठत्सुwhile (we) are standing/present
तिष्ठत्सु:
Adhikarana
TypeVerb
Rootस्था
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Locative, Plural
अस्मासुamong us/in us
अस्मासु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Locative, Plural
बन्धुषुamong (his) kinsmen
बन्धुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबन्धु
FormMasculine, Locative, Plural

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
D
Dhṛtarāṣṭra
N
Nārada