Shloka 2

अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता

Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality

Devanagari script

भीष्म उवाच ब्राह्मणान्‌ न परीक्षेत क्षत्रियो दानधर्मवित्‌ | दैवे कर्मणि पित्र्ये तु न्यायमाहुः परीक्षणम्‌,भीष्मजीने कहा--राजन! दान-पधर्मके ज्ञाता क्षत्रियको देवसम्बन्धी कर्म (यज्ञ- यागादि) में ब्राह्मणकी परीक्षा नहीं करनी चाहिये, किंतु पितृकर्म (श्राद्ध) में उनकी परीक्षा न्‍्यायसंगत मानी गयी है

Transliteration

bhīṣma uvāca brāhmaṇān na parīkṣeta kṣatriyo dānadharmavit | daive karmaṇi pitrye tu nyāyam āhuḥ parīkṣaṇam ||

Translation

భీష్ముడు పలికెను—ఓ రాజా! దానధర్మాన్ని తెలిసిన క్షత్రియుడు దేవకర్మలలో (యజ్ఞయాగాదులలో) బ్రాహ్మణులను పరీక్షించకూడదు; కాని పితృకర్మలలో (శ్రాద్ధాదులలో) వారి పరీక్ష న్యాయసమ్మతమని చెప్పబడింది।

Word by Word

भीष्मःBhishma

उवाचsaid

ब्राह्मणान्Brahmins

नnot

परीक्षेतshould examine/test

क्षत्रियःa Kshatriya

दानधर्मवित्knower of the duty of giving (charity)

दैवेin a divine/ritual (god-related) context

कर्मणिin the rite/action

पित्र्येin the ancestral (pitṛ-related) context

तुbut/however

न्यायम्proper/right (as justice)

आहुःthey say

परीक्षणम्examination/testing

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Brahmins

Kshatriya

Devas (gods)

Pitrs (ancestors)

King (addressed)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes