Shloka 70
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
सा समुत्सृज्य तं दुःखाद् दीप्तवैश्वानरप्रभम् । दर्शयामास चाग्निस्तं तदा गंगां भूगूद्धह,भगुश्रेष्! गंगाजीने बड़े दुःखसे अग्निके समान तेजस्वी उस गर्भको त्याग दिया। तत्पश्चात् अग्निने उनका दर्शन किया और सरिताओंमें श्रेष्ठ उन गंगाजीसे पूछा--'“देवि! तुम्हारा गर्भ सुखपूर्वक उत्पन्न हो गया है न? उसकी कान्ति कैसी है अथवा उसका रूप कैसा दिखायी देता है, वह कैसे तेजसे युक्त है? यह सारी बातें मुझसे कहो”
sā samutsṛjya taṃ duḥkhād dīptavaiśvānara-prabham | darśayāmāsa cāgnis taṃ tadā gaṅgāṃ bhṛgūdvaha bhṛguśreṣṭha |
దుఃఖంతో కలతచెంది గంగా వైశ్వానరాగ్నిలా ప్రకాశించే ఆ గర్భాన్ని విడిచిపెట్టింది. ఆపై, ఓ భృగుశ్రేష్ఠా, అగ్ని గంగకు దర్శనమిచ్చి అడిగాడు—“దేవీ! నీ గర్భం సుఖంగా, క్షేమంగా ప్రసవమైందా? ఆ శిశువు కాంతి ఎలా ఉంది, రూపం ఎలా కనిపిస్తోంది, ఏ విధమైన తేజస్సుతో యుక్తుడై ఉన్నాడు? ఇవన్నీ నాకు చెప్పు.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how extraordinary spiritual or divine energy (tejas) is treated as a moral and cosmic responsibility: even amid grief, the narrative frames the child’s radiance and destiny as matters of dharma, requiring truthful disclosure and careful handling by divine agents like Agni and sacred figures like Gaṅgā.
Gaṅgā, distressed, casts away a fetus/embryo that shines like fire. Agni then appears to her and inquires whether the pregnancy has concluded safely and asks about the child’s appearance, splendor, and fiery power.