Shloka 112
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
यानि दारुणि निर्यासास्ते मासा: पक्षसंज्ञिता: अहोरात्रा मुहूर्ताश्न पित्त ज्योतिश्न दारुणम्
yāni dāruṇi niryāsās te māsāḥ pakṣasaṃjñitāḥ | ahorātrā muhūrtāś ca pittaṃ jyotiṣ ca dāruṇam ||
వసిష్ఠుడు అన్నాడు—యజ్ఞంలో ఉపయోగించిన సమిధల నుండి వచ్చిన కఠిన నిర్యాసమే మాసాలు, పక్షాలు, పగలు-రాత్రులు, ముహూర్తాలుగా మారింది; అగ్నியின் పిత్తం ఉగ్రమైన, దారుణమైన జ్యోతిగా ప్రకాశించింది.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse links sacrificial order (yajña) with the emergence of cosmic time-measures (months, fortnights, day-night, muhūrtas), implying that dharma expressed through rightly ordered ritual sustains the world’s structure; yet the same sacred energy can manifest as fierce heat (Agni’s pitta/jyotiḥ), reminding one to handle power with restraint and proper regulation.
Vasiṣṭha describes a mythic transformation: the sap/exudation arising from the sacrificial fuel becomes the divisions of time, while Agni’s inner ‘bile’ becomes an intense radiance. The scene presents the yajña as a generative event from which both orderly temporality and formidable fiery energy arise.