Shloka 6
Go-mahātmyam: Pavitrāṇāṃ Pavitraṃ
Cows and Ghee as Supreme Purifiers
जरारोगोपसम्पन्नां जीर्णा वापीमिवाजलाम् | दत्त्वा तम: प्रविशति द्विजं क्लेशेन योजयेत्,असुर्य नामके जो अन्धकारमय लोक (नरक) हैं, उनमें गोदान करनेवाले पुरुषको नहीं जाना पड़ता। जिसका घास खाना और पानी पीना प्राय: समाप्त हो चुका हो, जिसका दूध नष्ट हो गया है, जिसकी इन्द्रियाँ काम न दे सकती हों, जो बुढ़ापा और रोगसे आक्रान्त होनेके कारण शरीरसे जीर्ण-शीर्ण हो बिना पानीकी बावड़ीके समान व्यर्थ हो गयी हो, ऐसी गौका दान करके मनुष्य ब्राह्मणको व्यर्थ कष्टमें डालता है और स्वयं भी घोर नरकमें पड़ता है
jarārogopasampannāṁ jīrṇā vāpīm ivājalām | dattvā tamaḥ praviśati dvijaṁ kleśena yojayet ||
భీష్ముడు పలికెను—వృద్ధాప్యము, రోగములతో బాధపడుతూ, నీరు లేని పాడుబడ్డ బావిలా జీర్ణమై నిరుపయోగమై ఉన్న ఆవును దానమిచ్చినవాడు ఘోరాంధకారమయ నరకములో పడును. అటువంటి దానం బ్రాహ్మణ గ్రహీతకు కేవలం వ్యర్థ కష్టమే కలిగించును. కనుక దానం యోగ్యమై, హితకరమై ఉండవలెను; పనికిరాని, బాధ కలిగించే దానం పుణ్యము కాదు—పాపకారణము.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Charity must be appropriate and beneficial. Donating something useless—like a cow ruined by age and disease—does not create merit; it harms the recipient and leads the giver toward demerit and a ‘dark’ fate.
In Bhīṣma’s instruction on dāna-dharma, he warns that giving a decrepit, diseased cow is ethically wrong because it imposes hardship on the brāhmaṇa recipient; such a ‘gift’ is condemned and said to lead to darkness/hell.