Shloka 5
Go-mahātmyam: Pavitrāṇāṃ Pavitraṃ
Cows and Ghee as Supreme Purifiers
असुर्या नाम ते लोका गां दत्त्वा तानू न गच्छति । पीतोदकां जग्धतृणां नष्टक्षीरां निरिन्द्रियाम्,असुर्य नामके जो अन्धकारमय लोक (नरक) हैं, उनमें गोदान करनेवाले पुरुषको नहीं जाना पड़ता। जिसका घास खाना और पानी पीना प्राय: समाप्त हो चुका हो, जिसका दूध नष्ट हो गया है, जिसकी इन्द्रियाँ काम न दे सकती हों, जो बुढ़ापा और रोगसे आक्रान्त होनेके कारण शरीरसे जीर्ण-शीर्ण हो बिना पानीकी बावड़ीके समान व्यर्थ हो गयी हो, ऐसी गौका दान करके मनुष्य ब्राह्मणको व्यर्थ कष्टमें डालता है और स्वयं भी घोर नरकमें पड़ता है
bhīṣma uvāca | asuryā nāma te lokā gāṁ dattvā tānū na gacchati | pītodakāṁ jagdhatṛṇāṁ naṣṭakṣīrāṁ nirindriyām |
‘అసుర్య’ అనే అంధకార లోకములు ఉన్నాయి; సముచితంగా గోదానం చేసినవాడు వాటికి పోడు. కానీ నీరు లేకుండా చేయబడిన, మేత తినిపించబడక క్షీణించిన, పాలు నశించిన, ఇంద్రియబలం కోల్పోయిన ఆవును దానం చేస్తే—దాత బ్రాహ్మణునికి వ్యర్థ కష్టాన్ని కలిగించి, తానే ఘోర నరకంలో పడతాడు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Charity must be meaningful and non-harmful: donating an unfit, suffering cow is not true dāna but a burden that harms the recipient and brings negative karmic consequences to the giver.
Bhishma, instructing on dāna-dharma in the Anushasana Parva, contrasts proper cow-gifting (which protects one from dark afterlife realms) with the unethical act of giving a debilitated cow, which leads to suffering and hellish results.