Anushasana Parva Adhyaya 69 Shloka 49 - Mahabharata | Telugu | Vedapath

Vyasa

←Previous VerseNext Verse→

Shloka 49

Nṛga-upākhyāna: Brāhmaṇa-sva and the Consequence of Misappropriated Gift-Cattle (कृकलास-रूपे नृगोपाख्यानम्)

Devanagari script

प्राणा वै प्राणिनामेते प्रोच्यन्ते भरतर्षभ । तस्माद्‌ ददाति यो थेनुं प्राणानेष प्रयच्छति,भरतश्रेष्ठ! ये गौएँ प्राणियों (को दूध पिलाकर पालनेके कारण उन) के प्राण कहलाती हैं; इसलिये जो दूध देनेवाली गौका दान करता है, वह मानो प्राण दान देता है

Transliteration

prāṇā vai prāṇinām ete procyante bharatarṣabha | tasmād dadāti yo dhenuṁ prāṇān eṣa prayacchati ||

Translation

భీష్ముడు పలికెను—ఓ భరతశ్రేష్ఠా! ఈ గోవులు ప్రాణులకు ‘ప్రాణాలు’ అని చెప్పబడుతున్నాయి; ఎందుకంటే అవి పోషణచేసి జీవాన్ని నిలుపుతాయి. అందువల్ల పాలు ఇచ్చే ధేనువును దానం చేసే వాడు, నిజానికి ప్రాణదానమే చేసినవాడవుతాడు.

Word by Word

प्राणाःvital breaths, lives

वैindeed

प्राणिनाम्of living beings

एतेthese

प्रोच्यन्तेare called, are said

भरतर्षभO bull among the Bharatas

तस्मात्therefore, from that reason

ददातिgives

यःwho

धेनुम्a milch-cow

प्राणान्lives, vital breaths

एषःthis (person)

प्रयच्छतिbestows, grants

भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Bharatarṣabha (address to Yudhiṣṭhira)

dhenu (milch cow)

prāṇa (life-breath)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes