Shloka 3
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
स प्रविश्य पुरी दीनो नाभ्यभाषत किंचन । तदेव चिन्तयामास च्यवनस्य विचेष्टितम्,वे दीनभावसे पुरीमें प्रवेश करके किसीसे कुछ बोले नहीं। केवल च्यवन मुनिके चरित्रपर मन-ही-मन विचार करने लगे
sa praviśya purī dīno nābhyabhāṣata kiñcana | tadeva cintayāmāsa cyavanasya viceṣṭitam ||
అతడు దిగులుతో నగరంలో ప్రవేశించి ఎవరికీ ఒక్క మాట కూడా పలకలేదు. జరిగినదాన్ని తలచుకుంటూ, ఋషి చ్యవనుని అసాధారణ ఆచరణమూ కార్యములనే మనసులోనే తిరగవేసుకొనసాగాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical introspection: instead of reacting outwardly through speech or display, one may respond to a morally weighty or astonishing event by silent reflection, carefully considering the implications of a sage’s conduct and the dharmic lesson it conveys.
A character returns to the city in a distressed mood and does not speak to anyone. He remains absorbed in contemplating the remarkable actions of the sage Cyavana, indicating that Cyavana’s deeds have deeply affected him and are driving the next turn of the story.