Shloka 35
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
स्वशरीरैरपि त्राणं बाह्यानां सिद्धिकारणम् । भवन्ति मनुजव्याघ्र तत्र मे नास्ति संशय:,पुरुषसिंह! यदि ये गौ और ब्राह्मणोंकी सहायता करें, क्रूरतापूर्ण कर्मको त्याग दें, सबपर दया करें, सत्य बोलें, दूसरोंके अपराध क्षमा करें और अपने शरीरको कष्टमें डालकर भी दूसरोंकी रक्षा करें तो इन वर्णसंकर मनुष्योंकी भी पारमार्थिक उन्नति हो सकती है-- इसमें संशय नहीं है
svaśarīrair api trāṇaṃ bāhyānāṃ siddhikāraṇam | bhavanti manujavyāghra tatra me nāsti saṃśayaḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—మనుజవ్యాఘ్రా! తన శరీరానికే కష్టం వచ్చినా ఇతరులను రక్షించడం సిద్ధికి కారణమవుతుంది; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that altruistic protection—defending others even at personal bodily cost—is a powerful form of dharma and becomes a direct cause of spiritual attainment (siddhi).
In Anushasana Parva, Bhishma continues his instruction on righteous conduct, emphasizing to his listener (addressed as “tiger among men”) that self-sacrificing compassion and protection of others are unquestionably meritorious.