Shloka 14
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
अन्यत्र जामया सार्ध प्रजानां पुत्र ईहते । दुहितान्यत्र जातेन पुत्रेणापि विशिष्यते
anyatra jāmayā sārdhaṁ prajānāṁ putra īhate | duhitānyatra jātena putreṇāpi viśiṣyate ||
భీష్ముడు వివరించెను—సాధారణంగా సంతానపరంపర కొనసాగింపునకు పుత్రుడినే కోరుతారు; అయితే కొన్ని విశేష సందర్భాలలో, కుమార్తెను పుత్రభావంతో స్వీకరించినపుడు ఆమె హక్కు, గౌరవం మరింత ఉన్నతమవుతుంది. తరువాత పుత్రుడు పుట్టినా, అతడు ఆ కుమార్తెతో కలిసి తండ్రి ధనానికి సహ-వారసుడవుతాడు. అలాగే దత్తపుత్రుడితో పోల్చితే స్వజన్మ కుమార్తెనే అధికంగా గౌరవించబడుతుంది.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma states that while a son is generally sought for lineage, there are exceptions where a daughter—especially one accepted as fulfilling the son’s role—can share or even take precedence in inheritance, and a biological daughter can be regarded as superior to an adopted son in claim.
In the Anushasana Parva’s dharma-instruction setting, Bhishma is laying down nuanced rules about heirs and succession, clarifying exceptional cases involving a daughter treated as a son and comparisons between a natural daughter and an adopted son.