Shloka 12
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
यतक्षायं प्रभवति प्रेत्य यत्र च गच्छति । वेदैष मार्ग स्वर्गस्य तथैव नरकस्य च
yat kṣayāyaṁ prabhavati pretya yatra ca gacchati | vedaiṣa mārgaḥ svargasya tathaiva narakasya ca ||
భీష్ముడు పలికెను—జీవుడు ఏ తత్త్వం నుండి ఉద్భవిస్తాడో, మరణానంతరం ఏ స్థితికి చేరుతాడో, అలాగే వేదవిహిత స్వర్గమార్గం మరియు అదే విధంగా నరకమార్గం—ఇవి అన్నీ వేదం ద్వారా తెలుసుకొనవలసినవి. ఈ ఉపదేశంలో భీష్ముడు సూచించేది—ధర్మాన్ని తెలుసుకొని దానినే ఆచరించుటలోనే నిజమైన శ్రేష్ఠత ఉంది; ఎందుకంటే ఆ జ్ఞానమే జీవుని జన్మ, ప్రవర్తన, అంతిమ గమ్యాన్ని మార్గదర్శనం చేస్తుంది.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that the Veda is the authoritative guide to understanding a being’s origin and post-death destination, and to discerning the moral pathways that lead to heaven (svarga) or hell (naraka). Ethical living is therefore inseparable from right knowledge of dharma.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction on dharma. Here he frames the discussion in terms of ultimate outcomes—where one comes from and where one goes after death—linking these to Vedic knowledge of the paths of merit and demerit.