Shloka 46
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
अर्थनान्येन यो लिप्सेत् कर्मार्थ चैव भारत । आमन्त्रयति राजेन्द्र तस्याधर्मोडनृतं स्मृतम्,भरतनन्दन! राजेन्द्र! जो तीर्थयात्रा आदि दूसरा प्रयोजन बताकर उसीके बहाने अपनी जीविकाके लिये धन माँगता है अथवा “मुझे अमुक (यज्ञादि) कर्म करनेके लिये धन दीजिये” ऐसा कहकर जो दाताको अपनी ओर अभिमुख करता है उसके लिये भी वही झूठी शपथ खानेका पाप बताया गया है
arthān anyena yo lipsed karmārthaṁ caiva bhārata | āmantrayati rājendra tasyādharmo 'nṛtaṁ smṛtam, bharatanandana ||
భీష్ముడు పలికెను—ఓ భారతా! ఎవడైనా వేరే ప్రయోజనాన్ని ముసుగుగా పెట్టుకొని ధనాన్ని కోరితే, లేదా ‘అముక కర్మ (యజ్ఞాది) చేయుటకు నాకు ధనం ఇవ్వండి’ అని చెప్పి దాతను తనవైపు తిప్పుకుంటే, అది అతనికి అధర్మమూ అసత్యమూ అని స్మృతిలో చెప్పబడింది।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Seeking money by disguising one’s real motive—whether by inventing another purpose (like pilgrimage) or by claiming it is needed for a ritual—counts as adharma and as anṛta (falsehood). The verse condemns pious pretexts used to manipulate donors.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma advises King Yudhiṣṭhira about ethical conduct connected with giving and receiving. Here he warns against deceptive solicitation that turns religious language into a tool for personal livelihood.