Shloka 25
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
Devanagari script
क्षात्रधर्मिणमप्याजी केतयेत् कुलजं द्विजम् । न त्वेव वणिजं तात श्राद्धे च परिकल्पयेत्
Translation
తాత! యుద్ధంలో క్షాత్రధర్మాన్ని ఆచరించే కులజుడైన ద్విజుని కూడా శ్రాద్ధమునకు ఆహ్వానించవచ్చు; కాని వాణిజ్యవృత్తి చేసేవానిని శ్రాద్ధములో ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నియమించకూడదు.
Word by Word
क्षात्रधर्मिणम्one observing kshatriya-duty
क्षात्रधर्मिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootक्षात्रधर्मिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
आजीin battle
आजी:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआजी
FormFeminine, Locative, Singular
केतयेत्should invite/summon
केतयेत्:
TypeVerb
Rootकेतय्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
कुलजम्well-born
कुलजम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकुलज
FormMasculine, Accusative, Singular
द्विजम्a Brahmin (twice-born)
द्विजम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एवindeed/at all
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वणिजम्a trader/merchant
वणिजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवणिज्
FormMasculine, Accusative, Singular
तातdear one/son (address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
श्राद्धेin the śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्राद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
चand/also
च:
TypeIndeclinable
Rootच
परिकल्पयेत्should appoint/include/arrange
परिकल्पयेत्:
TypeVerb
Rootपरि-कल्प्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes