Shloka 18

Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)

Devanagari script

शापाच्छक्रस्य कौन्तेय विभो धर्मोडनशत्‌ तदा । तन्मे धर्म यशश्चाग्रयमायुश्चैवाददत्‌ प्रभु:,इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि मेघवाहनपव्वाख्याने अष्टादशो< ध्याय: इस प्रकार श्रीमहाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें मेघवाहनपर्वकी कथाविषयक अठारहवाँ अध्याय पूरा हुआ

Transliteration

śāpāc chakrasya kaunteya vibho dharmo 'danaśat tadā | tan me dharma yaśaś cāgryam āyuś caivādadat prabhuḥ ||

Translation

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ కుంతీపుత్రా! ఇంద్రుని శాపమువలన ఆ మహాబలుడు ఆ సమయంలో ధర్మమునుండి విరహితుడయ్యెను; అయితే ప్రభువు నాకు ధర్మమును, శ్రేష్ఠమైన యశస్సును, దీర్ఘాయుష్షును ప్రసాదించెను. (ఇట్లు శ్రీమహాభారత అనుశాసనపర్వములో దానధర్మపర్వాంతర్గత ‘మేఘవాహన’ాఖ్యాన అధ్యాయము సమాప్తమైంది.)

Word by Word

• [{'term': 'śāpāt', 'definition': 'from/through a curse'}, {'term': 'śakrasya', 'definition': 'of Śakra (Indra)'}, {'term': 'kaunteya', 'definition': 'O son of Kuntī (address to Yudhiṣṭhira/Arjuna depending on context)'}, {'term': 'vibho', 'definition': 'O mighty one

• O powerful one (vocative)'}, {'term': 'dharmaḥ', 'definition': 'righteousness

• duty'}, {'term': 'adanaśat (≈ adanaśat/adanāśat)', 'definition': 'became deprived

• suffered loss (here: loss of dharma)'}, {'term': 'tadā', 'definition': 'then

• at that time'}, {'term': 'tan me', 'definition': 'that (one) to me / then to me (contextual linkage)'}, {'term': 'yaśaḥ', 'definition': 'fame

• good reputation'}, {'term': 'agryam', 'definition': 'foremost

• preeminent'}, {'term': 'āyuḥ', 'definition': 'life

• longevity'}, {'term': 'prabhuḥ', 'definition': 'the Lord

• the powerful one (often a divine agent)'}, {'term': 'ādadat', 'definition': 'gave

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Śakra (Indra)
• Kaunteya
• Prabhu (Lord)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights moral causality and restoration: a curse can cause the loss of dharma (ethical standing), yet divine dispensation can also bestow dharma, fame, and longevity. It frames dharma as both vulnerable to wrongdoing and recoverable through higher moral/divine order.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana concludes a segment of the Meghavāhana narrative, stating that due to Indra’s curse a powerful figure lost dharma, but the Lord granted the speaker (or the focal character) dharma, eminent fame, and long life—serving as a closing moral summary to the episode.