Shloka 51

Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)

Devanagari script

चीर्व्वा द्वादशवर्षाणि दीक्षामेतां मनोगताम्‌ । स्वर्गलोकमवाप्रोति देवैश्व सह मोदते,जो बारह वर्षोतक इस मनोगत दीक्षाका पालन करता है, वह स्वर्गलोकमें जाता और देवताओंके साथ आनन्द भोगता है

Transliteration

cīrvvā dvādaśavarṣāṇi dīkṣām etāṁ manogatām | svargalokam avāpnoti devaiś ca saha modate ||

Translation

శ్రీ మహేశ్వరుడు పలికెను—ఎవడు పన్నెండు సంవత్సరాలు మనస్సులో నిశ్చయించిన ఈ దీక్షావ్రతాన్ని భక్తితో ఆచరిస్తాడో, వాడు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతూ దేవతలతో కలిసి అక్కడ ఆనందిస్తాడు।

Word by Word

• चीर्त्वा: having observed/practised
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: क्त्वा, कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)

• द्वादश: twelve
• Type: Adjective
• Root: द्वादश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: —, —, — (indeclinable numeral)

• वर्षाणि: years (as duration)
• वर्षाणि: Karma
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, बहुवचन

• दीक्षाम्: vow/observance, consecration
• दीक्षाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दीक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• एताम्: this
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• मनोगताम्: conceived in the mind, mentally resolved
• Type: Adjective
• Root: मनोगत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• स्वर्गलोकम्: the world of heaven
• स्वर्गलोकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्गलोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• अवाप्नोति: attains, reaches
• Type: Verb
• Root: अवाप् (धातु)
• Form: लट्, वर्तमान, प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• देवैः: with the gods
• देवैः: Karana
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

• सह: together with
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• मोदते: rejoices, enjoys
• Type: Verb
• Root: मुद् (धातु)
• Form: लट्, वर्तमान, प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

श्रीमहेश्वर उवाच

Characters & Entities

• Śrī Maheśvara (Mahādeva/Śiva)
• Svargaloka (heaven)
• Devas (gods)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Sustained, disciplined observance of a vow—especially one grounded in sincere inner resolve (manogatā)—bears spiritual fruit; perseverance over a long period (twelve years) is presented as leading to heavenly attainment and joy among the devas.

What is happening in the narrative?

Maheśvara is describing the result (phala) of practicing a particular consecrated observance (dīkṣā) for twelve years: the practitioner reaches Svarga and enjoys divine companionship, emphasizing the efficacy of long-term vow-based discipline.