Shloka 28
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
(उक्त गृहस्थ-धर्मका पालन करना,) परायी स्त्रीके संसर्गसे दूर रहना, धरोहर और सत्रीकी रक्षा करना, बिना दिये किसीकी वस्तु न लेना तथा मांस और मदिराको त्याग देना --से धर्मके पाँच भेद हैं, जो सुखकी प्राप्ति करानेवाले हैं। इनमेंसे एक-एक धर्मकी अनेक शाखाएँ हैं। धर्मको श्रेष्ठ माननेवाले मनुष्योंको चाहिये कि वे पुण्यप्रद धर्मका पालन अवश्य करें ।। उमोवाच भगवन् संशय: पृष्ठस्तन्मे शंसितुमरहसि । चातुर्वर्ण्यस्य यो धर्म: स्वे स्वे वर्णे गुणावह:,उमाने पूछा--भगवन्! मैं एक और संशय उपस्थित करती हूँ; चारों वर्णोका जो-जो धर्म अपने-अपने वर्णके लिये विशेष लाभकारी हो, वह मुझे बतानेकी कृपा कीजिये
śrīmaheśvara uvāca | (ukta-gṛhastha-dharmakā pālana karanā,) parāyī strīke saṃsargase dūra rahanā, dharohara aura satrī kī rakṣā karanā, binā diye kisīkī vastu na lenā tathā māṃsa aura madirāko tyāga denā—se dharmake pāṃca bheda haiṃ, jo sukhakī prāpti karānevāle haiṃ | inmeṃse eka-eka dharmakī aneka śākhāeṃ haiṃ | dharmako śreṣṭha mānanevāle manuṣyoṃko cāhiye ki ve puṇyaprad dharmakā pālana avaśya kareṃ || umovāca | bhagavan saṃśayaḥ pṛṣṭas tan me śaṃsitum arhasi | cāturvarṇyasya yo dharmaḥ sve sve varṇe guṇāvahaḥ ||
గృహస్థధర్మాన్ని యథావిధిగా ఆచరించడం, పరస్త్రీసంగాన్ని దూరం చేయడం, నిక్షేపం (ధరోహరం) కాపాడడం మరియు స్త్రీలను రక్షించడం, ఇవ్వబడని వస్తువును తీసుకోకపోవడం, మాంసమద్యాలను త్యజించడం—ఇవే సుఖప్రదమైన ధర్మపు ఐదు భేదాలు. వీటిలో ప్రతి ఒక్కదానికి అనేక శాఖలు ఉన్నాయి. కాబట్టి ధర్మాన్ని పరమంగా భావించేవారు పుణ్యప్రదమైన ధర్మమార్గాన్ని తప్పక ఆచరించాలి. ఉమ అన్నారు—భగవాన్! నాకు మరో సందేహం ఉంది; దయచేసి దానిని వివరించండి. నాలుగు వర్ణాలకు, తమ తమ వర్ణగుణాలకు అనుగుణంగా ప్రత్యేకంగా హితకరమైన ధర్మం ఏదో చెప్పండి.
श्रीमहेश्वर उवाच