Shloka 56
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
वाय्वाहारैरम्बुपैर्जप्यनित्यै: सम्प्रक्षालैयोंगिभिर्ध्याननित्यै: । धूमप्राशैरूष्मपै: क्षीरपैश्न संजुष्टं च ब्राह्मणेन्द्रै: समन्तात्
vāyvāhārair ambupair japyānityaiḥ samprakṣālair yogibhir dhyānanityaiḥ | dhūmaprāśair ūṣmapaiḥ kṣīrapaiś ca saṃjuṣṭaṃ ca brāhmaṇendraiḥ samantāt ||
అక్కడ నాలుగు దిక్కులా శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు నివసించుచుండిరి. వారిలో కొందరు వాయువే ఆహారముగా గైకొనిరి, కొందరు నీరు త్రాగి జీవించిరి, మరికొందరు నిత్యము జపములో నిమగ్నులై యుండిరి. కొందరు తపస్వులు అంతఃశుద్ధి సాధనలచే చిత్తాన్ని ప్రక్షాళన చేసుకొనిరి; యోగులు నిరంతరం ధ్యానమగ్నులై యుండిరి. మరికొందరు యజ్ఞాగ్ని ధూమమును, కొందరు తపస్సు ఉష్ణతను, కొందరు పాలను ఆశ్రయించి జీవించిరి—అందరూ సంయమము, ఆత్మనిగ్రహము ద్వారా ధర్మాన్ని ప్రత్యక్షంగా ప్రకటించిరి।
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed through disciplined living: restraint in food and comfort, steady japa and meditation, and inner purification. It presents multiple legitimate ascetic modes, emphasizing sincerity and self-control rather than a single uniform practice.
Vāsudeva describes a place (or setting) densely inhabited by eminent Brahmins and yogins. He lists the varied austerities they practice—living on air, water, milk, sacrificial smoke, or heat—along with constant japa, meditation, and mental purification.