Shloka 2
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
Devanagari script
बश्रवे विश्वरूपाय महाभाग्यं च तत्त्वतः । सुरासुरगुरौ देवे शंकरेडव्यक्तयोनये,जो विराट विश्वरूपधारी हैं, अव्यक्तके भी कारण हैं, उन सुरासुरगुरु भगवान् शंकरके माहात्म्यका यथार्थरूपसे वर्णन कीजिये
Transliteration
brūhi me viśvarūpāya mahābhāgyaṃ ca tattvataḥ | surāsuragurau deve śaṅkare ’vyaktayonaye ||
Translation
యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—విరాట విశ్వరూపధారియై, అవ్యక్తకూ కారణమై, దేవాసురగురువైన దేవుడు శంకరుని నిజమైన మహిమను, పరమ భాగ్యాన్ని తత్త్వముగా నాకు వివరించుము.
Word by Word
ब्रूहिtell / describe
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
विश्व-रूपायto the one of universal form
विश्व-रूपाय:
Sampradana
TypeNoun/Adjective
Rootविश्व-रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
महाभाग्यम्great glory / great fortune (majesty)
महाभाग्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
तत्त्वतःin truth / truly / as it really is
तत्त्वतः:
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः (अव्यय; तत्त्व + तस्)
सुर-असुर-गुरौin/with regard to the teacher of gods and asuras
सुर-असुर-गुरौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुर-असुर-गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
देवेin the god / in the divine one
देवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
शङ्करेin Śaṅkara (Śiva)
शङ्करे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अव्यक्त-योनयेto the one whose source/cause is the unmanifest
अव्यक्त-योनये:
Sampradana
TypeNoun/Adjective
Rootअव्यक्त-योनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
Speaker
युधिछ्िर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraŚ
Śaṅkara (Śiva)D
Devas (Suras)A
AsurasA
Avyakta (the Unmanifest)V
Viśvarūpa (universal form)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes