Shloka 24
अध्याय १२८: शिव–उमा संवादः — तिलोत्तमा, श्मशान-मेध्यता, तथा चातुर्वर्ण्य-धर्मः
Chapter 128: Śiva–Umā Dialogue—Tilottamā, the Ritual Valence of the Śmaśāna, and the Fourfold Duty-Code
निश्चय ही तुम धनवानोंके बीच परम उत्तम और समयोचित बात कहते होगे, किंतु वह उन्हें पसंद न आती होगी। इसीलिये तुम सफेद और दुर्बल हो रहे हो ।।
dṛḍhapūrvaśrutaṃ mūrkhaṃ kupitaṃ hṛdayapriyam | anunetuṃ na śaknoṣi tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు— “నీకు ప్రియమైన ఎవరో ఒకరు—మునుపు దృఢనిశ్చయుడై, చాలాకాలంగా నీకు పరిచయమైనవాడు—మూర్ఖత్వం వల్ల నీపై కోపగించాడు. నీవు అతన్ని సాంత్వనతో, వినయంతో ఒప్పించి తిరిగి పొందలేకపోతున్నావు—అందుకే, ఓ హరిణా, నీవు కృశుడై పసుపెక్కిపోయావు.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical need for gentle conciliation (anunaya) and the harm caused when anger and folly rupture bonds; inability to restore harmony leads to inner distress that even shows physically.
A brāhmaṇa addresses someone who appears weakened and infers the cause: a beloved, formerly steadfast associate has become angry, and the addressee cannot pacify him, resulting in visible emaciation.