Shloka 87
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
Devanagari script
ज्येष्ठं पितृसमं चापि भ्रातरं यो5वमन्यते । सो5पि मृत्युमुपागम्य क्रौज्चयोनौ प्रजायते,बड़ा भाई पिताके समान आदरणीय है, जो उसका अपमान करता है, उसे मृत्युके बाद क्रौंच पक्षीकी योनिमें जन्म लेना पड़ता है
Transliteration
jyeṣṭhaṁ pitṛ-samaṁ cāpi bhrātaraṁ yo ’vamanyate | so ’pi mṛtyum upāgamya krauñca-yonau prajāyate ||
Translation
జ్యేష్ఠ సహోదరుడు తండ్రితో సమానంగా పూజ్యుడు. అతనిని అవమానించే వాడు మరణానంతరం క్రౌంచ పక్షి యోనిలో జన్మిస్తాడు.
Word by Word
ज्येष्ठम्the elder (brother)
ज्येष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
पितृसमम्equal to a father
पितृसमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपितृसम
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Accusative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अवमन्यतेdisrespects / insults
अवमन्यते:
TypeVerb
Rootअव + मन्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso / even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Accusative, Singular
उपागम्यhaving reached / after undergoing
उपागम्य:
TypeVerb
Rootउप + गम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada/Atmanepada-neutral
क्रौञ्चयोनौin the womb/species of a krauñca (crane)
क्रौञ्चयोनौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्रौञ्चयोनि
FormFeminine, Locative, Singular
प्रजायतेis born
प्रजायते:
TypeVerb
Rootप्र + जन्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraE
eldest brother (jyeṣṭha-bhrātṛ)F
father (pitṛ)K
krauñca (bird species)Sandhi Notes