Shloka 71

Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption

Devanagari script

धान्यान्‌ यवांस्तिलान्‌ माषान्‌ कुलत्थान्‌ सर्षपांश्वणान्‌ । कलापानथ मुद्गांश्व गोधूमानतसींस्तथा,महाराज! जो पुरुष लज्जाका परित्याग करके अज्ञान और मोहके वशीभूत होकर धान, जौ, तिल, उड़द, कुलथी, सरसों, चना, मटर, मूँग, गेहूँ और तीसी तथा दूसरे-दूसरे अनाजोंकी चोरी करता है, वह मरनेके बाद पहले चूहा होता है

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca |

dhānyān yavāṁs tilān māṣān kulatthān sarṣapāñ chvaṇān |

kalāpān atha mudgāṁś ca godhūmān atasīṁs tathā ||

Translation

మహారాజా! లజ్జను విడిచి, అజ్ఞానం మోహాలకు లోబడి ధాన్యం, యవాలు, నువ్వులు, ఉరద్, కులత్థ, ఆవాలు, శెనగలు, బఠాణీలు, పెసలు, గోధుమలు, అవిసె మొదలైన ధాన్యాలను దొంగిలించే వాడు, మరణానంతరం మొదట ఎలుకగా జన్మిస్తాడు.

Word by Word

धान्यान्grains (paddy etc.)

यवान्barleys

तिलान्sesame seeds

माषान्black gram (urad)

कुलत्थान्horse-gram

सर्षपान्mustard seeds

श्वणान्dogs

कलापान्bundles/collections (of grain/produce)

अथand/then

मुद्गान्green gram (mung)

चand

गोधूमान्wheats

अतसीन्linseed/flax

तथाlikewise/also

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

grains/cereals (dhānya)

barley (yava)

sesame (tila)

black gram (māṣa)

horse-gram (kulattha)

mustard (sarṣapa)

chickpea (caṇa)

kalāpa (pulse/legume)

green gram (mudga)

wheat (godhūma)

linseed (atasī)

mouse (mūṣaka)

Sandhi Notes