Shloka 54
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
Devanagari script
पूर्वदेहे यथा वृत्तं तन्निबोध द्विजोत्तम । जातिं स्मराम्यहं ब्रह्मन्नवधानेन मे शृूणु,द्विजश्रेष्ठ। जब हमने पूर्वजन्ममें शरीर धारण किया था, उस समय जो घटना घटित हुई थी, उसे सुनिये। ब्रह्मन! मुझे पूर्वजन्मकी बातोंका स्मरण है। आप ध्यान देकर मेरी बात सुनिये
Translation
ఓ ద్విజోత్తమా! పూర్వజన్మలో మేము దేహం ధరించినప్పుడు జరిగిన వృత్తాంతాన్ని విను. ఓ బ్రాహ్మణా! నాకు పూర్వజన్మ సంగతులు స్మరణలో ఉన్నాయి; జాగ్రత్తగా నా మాట విను.
Word by Word
पूर्वदेहेin the former body (previous incarnation)
पूर्वदेहे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपूर्वदेह
FormMasculine, Locative, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
वृत्तम्the event/occurrence (what happened)
वृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
निबोधknow/understand (listen and grasp)
निबोध:
TypeVerb
Rootबुध्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
द्विजोत्तमO best of the twice-born (brahmin)
द्विजोत्तम:
TypeNoun
Rootद्विजोत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
जातिम्birth/state of birth (previous birth)
जातिम्:
Karma
TypeNoun
Rootजाति
FormFeminine, Accusative, Singular
स्मरामिI remember
स्मरामि:
TypeVerb
Rootस्मृ
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
अवधानेनwith attention
अवधानेन:
Karana
TypeNoun
Rootअवधान
FormNeuter, Instrumental, Singular
मेmy / to me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive/Dative, Singular
शृणुhear, listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
द्विजश्रेष्ठO best of the twice-born
द्विजश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootद्विजश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
पुरोहित उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes