Shloka 49
भीष्म उवाच बाढमित्येव तं राजा प्रत्युवाच युधिष्ठिर । यदि ज्ञास्यामि वक्ष्यामि अजानन् न तु संवदे,भीष्मजी कहते हैं--युधिष्ठि! तब राजाने उत्तर दिया--“बहुत अच्छा। यदि मैं जानता होऊँगा तो अवश्य बता दूँगा और यदि नहीं जानता होऊँगा तो नहीं बताऊँगा”
bhīṣma uvāca | bāḍham ity eva taṃ rājā pratyuvāca yudhiṣṭhira | yadi jñāsyāmi vakṣyāmi ajānan na tu saṃvade ||
భీష్ముడు అన్నాడు—అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు—“అలాగే. నాకు తెలిసి ఉంటే తప్పక చెబుతాను; తెలియకపోతే తెలిసినట్టు నటించి మాట్లాడను.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One should speak only what one knows to be true; when knowledge is lacking, restraint in speech is itself dharma. The verse models integrity: agreement to answer honestly, coupled with refusal to speculate or misrepresent.
In the course of Bhishma’s instruction, Yudhishthira responds to a request or inquiry with assent (“Very well”) and sets a clear condition: he will answer if he knows, and will remain silent rather than speak without knowledge.