Shloka 24
वह मानसिक संकल्पोंका नियन्त्रण (चित्तवृतियोंका निरोध) करते हुए फल खाकर रहता और इन्द्रियोंको काबूमें रखता था। उसके यहाँ जो अन्न और फल उपस्थित रहता, उन्हींके द्वारा प्रतिदिन आये हुए अतिथियोंका यथोचित सत्कार करता था। इस प्रकार रहते हुए उस शूद्र मुनिको बहुत समय बीत गया ।। अथास्य मुनिरागच्छत् संगत्या वै तमाश्रमम् | सम्पूज्य स्वागतेनर्षि विधिवत् समतोषयत्
atha asya munir āgacchat saṅgatyā vai tam āśramam | sampūjya svāgatena ṛṣiḥ vidhivat samatoṣayat ||
అతడు మనస్సులోని సంకల్పాలను నియంత్రించి, ఫలాహారంతో జీవిస్తూ, ఇంద్రియాలను వశపరచుకున్నాడు. తన వద్ద ఉన్న అన్నం, ఫలాలనే ఆధారంగా చేసుకొని ప్రతిరోజూ వచ్చిన అతిథులను యథోచితంగా సత్కరించేవాడు. ఈ విధంగా ఆ శూద్ర మునికి ఎంతో కాలం గడిచిపోయింది. ఆపై సంచారక్రమంలో ఒక ముని అతని ఆశ్రమానికి వచ్చాడు; ఆ తపస్వి విధివిధానాలతో స్వాగతించి, పూజించి, ఆ ఋషిని సంతృప్తిపరిచాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights atithi-dharma: even an ascetic life must be grounded in disciplined, rule-guided hospitality—honoring and satisfying a guest properly is a concrete expression of dharma and self-mastery.
A travelling sage arrives at the hermitage. The resident ascetic receives him with formal welcome and due honors, and provides what is appropriate so that the guest is pleased, indicating sustained righteous conduct over time.