Ādi-parva Adhyāya 97: Satyavatī’s appeal and Bhīṣma’s reaffirmation of satya
यदा ते भविता मन्युस्तदा शापादू विमोक्ष्यसे । “जब तुम्हें गंगापर क्रोध आ जायगा, तब तुम भी शापसे छूट जाओगे।” वैशम्पायन उवाच स चिन्तयित्वा नृपतिर्न॒पानन्यांस्तपोधनान्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तब राजा महाभिषने अन्य बहुत-से तपस्वी राजाओंका चिन्तन करके महातेजस्वी राजा प्रतीपको ही अपना पिता बनानेके योग्य चुना --उन््हींको पसंद किया। महानदी गंगा राजा महाभिषको धैर्य खोते देख मन-ही-मन उन्हींका चिन्तन करती हुई लौटी। मार्गसे जाती हुई गंगाने वसुदेवताओंको देखा। उनका शरीर स्वर्गसे नीचे गिर रहा था। वे मोहाच्छन्न एवं मलिन दिखायी दे रहे थे। उन्हें इस रूपमें देखकर नदियोंमें श्रेष्ठ गंगाने पूछा--
vaiśampāyana uvāca | yadā te bhavitā manyus tadā śāpād vimokṣyase |
వైశంపాయనుడు పలికెను—నీ లో క్రోధము ఉద్భవించినప్పుడు, అప్పుడే నీవు శాపమునుండి విముక్తుడవు అవుతావు.
वैशम्पायन उवाच
Release from suffering or bondage (here, a curse) is shown as condition-bound: an inner state—anger understood as a decisive moral awakening—becomes the trigger for freedom. The verse links ethical psychology (manyu) with destiny (śāpa) in a cause-and-effect framework.
Vaiśampāyana reports a pronouncement that the subject of the curse will be freed precisely when anger arises in them. It functions as a foretold condition for the curse’s termination, setting up later narrative events where that anger becomes pivotal.