Shloka 9
Āpava
Vasiṣṭha) and the Vasus: the Kāmadhenu Theft and the Curse (Śaṃtanu–Gaṅgā Saṃvāda
अष्टक उवाच पृच्छामि त्वां मा प्रपत प्रपात॑ यदि लोकाः: पार्थिव सन्ति मेअत्र । यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि स्थिता: क्षेत्रज्ञ त्वां तस्य धर्मस्य मनन््ये,अष्टक बोले--महाराज! मेरा विश्वास है कि आप पारलौकिक धर्मके ज्ञाता हैं। मैं आपसे एक बात पूछता हूँ--क्या अन्तरिक्ष या स्वर्गलोकमें मुझे प्राप्त होनेवाले पुण्यलोक भी हैं? यदि हों तो (उनके प्रभावसे) आप नीचे न गिरें, आपका पतन न हो
Aṣṭaka uvāca: pṛcchāmi tvāṃ mā prapata prapātam, yadi lokāḥ pārthiva santi me ’tra | yady antarīkṣe yadi vā divi sthitāḥ, kṣetrajña tvāṃ tasya dharmasya manye ||
అష్టకుడు అన్నాడు—మహారాజా, నేను మిమ్మల్ని అడుగుతున్నాను; మీరు పడిపోకండి, పతనమవకండి. ఈ మానవలోకంలో నాకు పుణ్యలోకాలు ఏవైనా ఉంటే, లేదా అవి అంతరిక్షంలో గానీ స్వర్గంలో గానీ స్థితమై ఉంటే, నేను మిమ్మల్ని క్షేత్రజ్ఞుడిగా, పరలోకధర్మజ్ఞుడిగా భావిస్తాను. చెప్పండి—నాకు అంతరిక్షంలో లేదా స్వర్గంలో పొందవలసిన పుణ్యలోకాలు ఉన్నాయా?
अष्टक उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as having consequences beyond the human realm: one’s actions and merit may yield specific ‘worlds’ (lokas) in the afterlife. It also highlights the value of a qualified knower—someone versed in inner knowledge (kṣetrajña) and otherworldly dharma—to clarify the moral and spiritual outcome of one’s life.
Aṣṭaka respectfully questions a royal interlocutor, whom he regards as knowledgeable in spiritual law. He asks whether he has earned realms of merit located in the atmosphere or in heaven, and urges the listener not to ‘fall’—a plea that can be read as both a literal caution and a moral-spiritual concern about decline.