Shloka 18
Āpava
Vasiṣṭha) and the Vasus: the Kāmadhenu Theft and the Curse (Śaṃtanu–Gaṅgā Saṃvāda
धर्म्य मार्ग यतमानो यशस्यं कुर्यान्नपो धर्ममवेक्षमाण: । न मद्विधो धर्मबुद्धि: प्रजानन् कुयदिवं कृपणं मां यथा55तथ,धर्मपर दृष्टि रखनेवाले राजाको उचित है कि वह प्रयत्नपूर्वक धर्म और यशके मार्गपर ही चले। जिसकी बुद्धि धर्ममें लगी हो उस मेरे-जैसे मनुष्यको जान-बूझकर ऐसा दीनतापूर्ण कार्य नहीं करना चाहिये, जिसके लिये आप मुझसे कह रहे हैं
pratardana uvāca | dharmyaṃ mārgaṃ yatamāno yaśasyaṃ kuryān nṛpo dharmam avekṣamāṇaḥ | na madvidho dharmabuddhiḥ prajānann kuryād idaṃ kṛpaṇaṃ māṃ yathā tathā ||
ప్రతర్దనుడు అన్నాడు—ధర్మాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకునే రాజు యత్నపూర్వకంగా ధర్మమూ యశస్సూ కలిగించే నీతిమార్గాన్నే అనుసరించాలి. ధర్మబుద్ధి స్థిరమైన నావంటి వాడు, మీరు నన్ను ప్రేరేపిస్తున్నట్లైన దీనమైన, స్వయంఅవమానకరమైన కార్యాన్ని తెలిసికొని చేయకూడదు।
प्रतर्दन उवाच
Educational Q&A
A ruler (and any dharma-minded person) should choose actions that align with dharma and honorable reputation, refusing proposals that require knowingly doing something base or self-degrading.
Pratardana responds to someone’s urging by rejecting the suggested course as ‘kṛpaṇa’ (mean/wretched), asserting that a king attentive to dharma must strive on the righteous and honorable path instead.