Shloka 17
Āpava
Vasiṣṭha) and the Vasus: the Kāmadhenu Theft and the Curse (Śaṃtanu–Gaṅgā Saṃvāda
ययातिरुवाच न तुल्यतेजा: सुकृतं कामयेत योगक्षेम॑ पार्थिव पार्थिव: सन् | दैवादेशादापदं प्राप्य विद्वां- श्वरेन्रृशंसं न हि जातु राजा,ययातिने कहा--राजन्! कोई भी राजा समान तेजस्वी होकर दूसरेसे पुण्य तथा योग- क्षेमकी इच्छा न करे। विद्वान राजा दैववश भारी आपत्तिमें पड़ जानेपर भी कोई पापमय कार्य न करे
yayātir uvāca | na tulyatejāḥ sukṛtaṁ kāmayeta yogakṣemaṁ pārthiva pārthivaḥ san | daivādeśād āpadaṁ prāpya vidvān śvare nṛśaṁsaṁ na hi jātu rājā ||
యయాతి అన్నాడు—ఓ రాజా! సమాన పరాక్రమమున్న రాజు ఇతరుని పుణ్యాన్ని కోరకూడదు; ఇతరుని యోగక్షేమాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవాలని కూడా ఆశించకూడదు. దైవవిధానంతో ఘోర ఆపద వచ్చినా, జ్ఞానవంతుడైన రాజు ఎప్పటికీ క్రూరమైన లేదా పాపకర్మను చేయకూడదు.
प्रतर्दन उवाच
Educational Q&A
A king must uphold dharma: he should not covet another’s merit or prosperity, and even under extreme misfortune brought by fate, he must not resort to cruelty or sinful action.
Yayāti is instructing a king on rajadharma, emphasizing ethical restraint and steadfast righteousness, especially when adversity tempts a ruler toward harsh or immoral measures.