Shloka 4
प्रतीप–गङ्गा संवादः तथा शंतनु–गङ्गा विवाहशर्तिः
Pratīpa and Gaṅgā; Śaṃtanu’s marriage condition
स्ववीर्यजीवी वृजिनान्निवृत्तो दाता परेभ्यो न परोपतापी । तादृड़मुनि: सिद्धिमुपैति मुख्यां वसन्नरण्ये नियताहारचेष्ट:,वानप्रस्थ मुनि वनमें निवास करे। आहार और विहारको नियमित रखे। अपने ही पराक्रम एवं परिश्रमसे जीवन-निर्वाह करे, पापसे दूर रहे। दूसरोंको दान दे और किसीको कष्ट न पहुँचावे। ऐसा मुनि परम मोक्षको प्राप्त होता है
svavīryajīvī vṛjinān nivṛtto dātā parebhyo na paropatāpī | tādṛṅ munīḥ siddhim upaiti mukhyāṁ vasan araṇye niyatāhāraceṣṭaḥ ||
వానప్రస్థ ముని అరణ్యంలో నివసించి ఆహారవిహారాలను నియమంగా ఉంచాలి. తన స్వపరాక్రమం, స్వశ్రమంతో జీవనం సాగించాలి; పాపమునకు దూరంగా ఉండాలి. ఇతరులకు దానం చేయాలి, ఎవరికీ బాధ కలిగించకూడదు. అటువంటి ముని పరమసిద్ధి—మోక్షాన్ని—పొందును.
अद्टक उवाच
Educational Q&A
The verse defines the ethical discipline of a forest-ascetic: live by one’s own effort, avoid sin, give to others, do not harm anyone, and regulate food and conduct; such a life leads to the highest spiritual attainment (moksha).
Aṣṭaka is describing the ideal qualities and practices of a muni living in the forest (vanaprastha/ascetic mode), presenting a normative teaching on how such a person should live and what fruit that discipline yields.