Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Paurava-vaṃśa-kathana (Account of the Paurava Lineage) | महाभारत आदि पर्व अध्याय ८९

बस * 2 <5७७५१११००७९७ ५4.4५ |./ 2... ययातिका पतन अट्क उवाच कस्त्वं युवा वासवतुल्यरूप: स्वतेजसा दीप्यमानो यथाग्नि: । पतसस्‍्युदीर्णाम्बुधरान्धकारात्‌ खात्‌ खेचराणां प्रवरो यथार्क:,अष्टकने पूछा--इन्द्रके समान सुन्दर रूपवाले तरुण पुरुष तुम कौन हो? तुम अपने तेजसे अग्निकी भाँति देदीप्यमान हो रहे हो। मेघरूपी घने अन्धकारवाले आकाशसे आकाशचरी ग्रहोंमें श्रेष्ठ सूर्यवके समान तुम कैसे गिर रहे हो?

aṣṭaka uvāca | kastvaṃ yuvā vāsavatulya-rūpaḥ svatejasā dīpyamāno yathāgniḥ | patasy udīrṇāmbudharāndhakārāt khāt khecarāṇāṃ pravaro yathārkaḥ ||

అష్టకుడు అడిగెను—ఇంద్రుని వంటి సుందరరూపముగల యువకుడా! నీవెవరు? నీవు స్వతేజస్సుతో అగ్నివలె దగదగలాడుచున్నావు. మేఘసమూహాల ఘనాంధకారముతో నిండిన ఆకాశమునుండి, ఆకాశచర జ్యోతిష్యములలో శ్రేష్ఠుడైన సూర్యునివలె ప్రకాశించుచుండగా, నీవు ఇలా ఎలా పతించుచున్నావు?

अष्टकःAṣṭaka (proper name)
अष्टकः:
Karta
TypeNoun
Rootअष्टक
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
युवाyoung man
युवा:
Karta
TypeNoun
Rootयुवन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वासवतुल्यरूपःhaving a form like Indra
वासवतुल्यरूपः:
Karta
TypeAdjective
Rootवासव-तुल्य-रूप
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वतेजसाby (your) own splendor
स्वतेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootस्व-तेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
दीप्यमानःshining, blazing
दीप्यमानः:
Karta
TypeVerb
Rootदीप्
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present participle, Ātmanepada sense)
यथाas/like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अग्निःfire
अग्निः:
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
पतसिyou fall/are falling
पतसि:
TypeVerb
Rootपत्
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada
उदीर्णाम्बुधरान्धकारात्from the darkness of risen clouds
उदीर्णाम्बुधरान्धकारात्:
Apadana
TypeNoun
Rootउदीर्ण-अम्बुधर-अन्धकार
FormMasculine, Ablative, Singular
खात्from the sky
खात्:
Apadana
TypeNoun
Root
FormNeuter, Ablative, Singular
खेचराणाम्of the sky-goers (celestials/planets/birds)
खेचराणाम्:
TypeNoun
Rootखेचर
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रवरःthe foremost, best
प्रवरः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रवर
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas/like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अर्कःthe sun
अर्कः:
TypeNoun
Rootअर्क
FormMasculine, Nominative, Singular

अट्क उवाच

अष्टक (Aṣṭaka)
वासव/इन्द्र (Vāsava/Indra)
अग्नि (Agni, fire)
अर्क/सूर्य (Arka/Sūrya, the sun)
ख (sky)
अम्बुधर (clouds)