Shloka 9
ययातिः शर्मिष्ठायाः ऋतुप्रार्थनां धर्मसंवादं च शृणोति
Yayāti and Śarmiṣṭhā: request in ṛtu and discourse on truth and dharma
देवयान्युवाच गुरुपुत्रस्य पुत्रो वै न त्वं पुत्रश्न मे पितु: । तस्मात् पूज्यश्च मान्यश्न ममापि त्वं द्विजोत्तम,देवयानी बोली--द्विजोत्तम! आप मेरे पिताके गुरुपुत्रके पुत्र हैं, मेरे पिताके नहीं; अतः मेरे लिये भी आप पूजनीय और माननीय हैं। कच! जब असुर आपको बार-बार मार डालते थे, तबसे लेकर आजतक आपके प्रति मेरा जो प्रेम रहा है, उसे आज याद कीजिये
Devayāny uvāca: guruputrasya putro vai na tvaṁ putro ’si me pituḥ | tasmāt pūjyaś ca mānyaś ca mamāpi tvaṁ dvijottama ||
దేవయానీ అంది—ద్విజోత్తమా! మీరు నా తండ్రి గురుపుత్రుని కుమారుడు; నా తండ్రి కుమారుడు కారు. అందువల్ల నాకు కూడా మీరు పూజ్యులు, గౌరవనీయులు.
कच उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharmic propriety: one’s conduct should reflect respect for relational status and lineage—especially ties connected to one’s teacher (guru). Devayānī frames Kaca as deserving honor because of his connection to her father’s guru-line, appealing to norms of reverence and social ethics.
Devayānī addresses Kaca and clarifies their relationship: he is not her father’s son, but the son of her father’s teacher’s son, and thus should be treated as venerable. This functions as a moral and social framing within their tense personal exchange in the Kaca–Devayānī episode.