ययातिः शर्मिष्ठायाः ऋतुप्रार्थनां धर्मसंवादं च शृणोति
Yayāti and Śarmiṣṭhā: request in ṛtu and discourse on truth and dharma
यथा मम गुरुर्नित्यं मान्य: शुक्र: पिता तव । देवयानि तथैव त्वं नैवं मां वक्तुमहसि,देवयानी! जैसे मेरे गुरुदेव तुम्हारे पिता शुक्राचार्य सदा मेरे माननीय हैं, उसी प्रकार तुम हो; अतः तुम्हें मुझसे ऐसी बात नहीं कहनी चाहिये
yathā mama gurur nityaṁ mānyaḥ śukraḥ pitā tava | devayāni tathaiva tvaṁ naivaṁ māṁ vaktum arhasi, devayāni ||
కచుడు అన్నాడు—నీ తండ్రి శుక్రాచార్యుడు, నా గురువు, ఎల్లప్పుడూ నాకు పూజ్యుడు; అలాగే నీవు కూడా పూజ్యురాలివి. కాబట్టి దేవయానీ, నాతో ఈ విధంగా మాట్లాడటం నీకు తగదు.
कच उवाच
The verse emphasizes maryādā (propriety): respect owed to one’s guru extends to the guru’s household, and ethical speech requires restraint—one should not address another harshly or improperly, especially within relationships grounded in reverence.
Kacha addresses Devayānī, reminding her that since her father Śukra is his revered teacher, she too deserves honor from him; on that basis he rebukes her, saying she should not speak to him in such a manner.