Shloka 26
Śukra’s Ultimatum and Devayānī’s Demand (शुक्र-प्रतिज्ञा तथा देवयानी-वर-याचना)
स्वर्भानवीसुतानेतानायो: पुत्रान् प्रचक्षते । आयुषो नहुष: पुत्रो धीमान् सत्यपराक्रम:,राजा पुरूरवा लोभसे अभिभूत थे और बलके घमंडमें आकर अपनी विवेक-शक्ति खो बैठे थे। वे शोभाशाली नरेश ही गन्धर्वलोकमें स्थित और विधिपूर्वक स्थापित त्रिविध अग्नियोंको उर्वशीके साथ इस धरातलपर लाये थे। इलानन्दन पुरूरवाके छ: पुत्र उत्पन्न हुए, जिनके नाम इस प्रकार हैं--आयु, धीमान्ू, अमावसु, दृढायु, वनायु और शतायु। ये सभी उर्वशीके पुत्र हैं। उनमेंसे आयुके स्वर्भानुकुमारीके गर्भसे उत्पन्न पाँच पुत्र बताये जाते हैं--नहुष, वृद्धशर्मा, रजि, गय तथा अनेना। आयुर्नन्दन नहुष बड़े बुद्धिमान् और सत्य- पराक्रमी थे
Vaiśampāyana uvāca |
Svarbhānavī-sutān etān Āyoḥ putrān pracakṣate |
Āyuṣo Nahuṣaḥ putro dhīmān satya-parākramaḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—ఇవే స్వర్భానవీ గర్భమున జన్మించిన ఆయువు కుమారులని ప్రకటించబడినవి. ఆయువునుండి నహుషుడు జన్మించాడు—సలహాలో జ్ఞానవంతుడు, సత్యమున స్థిరమైన పరాక్రమశాలి. పేర్లతో వంశప్రమాణం స్థాపితమై, రాజ్యాధికారం జ్ఞానం మరియు సత్యనిష్ఠ పరాక్రమమనే ధర్మబద్ధతతో చిత్రితమగుచున్నది.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames royal legitimacy not merely by power but by ethically marked qualities: Nahusha is praised as dhīmān (wise) and satya-parākrama (heroic in truth), implying that true kingship is anchored in discernment and truthfulness.
The narrator continues a genealogical account, identifying the sons of Āyu through Svarbhānavī and highlighting Nahusha as a notable descendant characterized by wisdom and truth-based valor.