Shloka 45
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
संसरन्तमपि प्रेतं विषमेष्वेकपातिनम् । भार्यवान्वेति भर्तारें सततं या पतिव्रता,“पति संसारमें हो या मर गया हो अथवा अकेले ही नरकमें पड़ा हो; पतिव्रता स्त्री ही सदा उसका अनुगमन करती है
saṃsarantam api pretaṃ viṣameṣv ekapātinam | bhāryavān veti bhartāraṃ satataṃ yā pativratā ||
దుష్యంతుడు అన్నాడు— భర్త సంసారచక్రంలో సంచరిస్తున్నా, మరణించినా, లేదా భయంకర నరకంలో ఒంటరిగా పడివున్నా— పతివ్రత అయిన భార్య ఎల్లప్పుడూ తన స్వామిని అనుసరిస్తూ అతనితోనే ఏకమై ఉంటుంది.
दुष्यन्त उवाच
Educational Q&A
The verse asserts the ideal of pativratā-dharma: a wife’s steadfast loyalty and moral alignment with her husband is portrayed as enduring beyond ordinary circumstances—life, death, and even extreme suffering—emphasizing constancy and duty within marriage as an ethical ideal.
Duṣyanta is articulating a normative statement about the devoted wife: regardless of whether the husband is living in the world, has died, or is suffering alone in a dreadful state, the pativratā is described as continually following him—highlighting the cultural-ethical expectation of unwavering marital devotion.